Jałowiec i kminek – niezbędniki kuchni polskiej

Mięsa, kiełbasy, wędliny, zupy, dania z kapusty – prawdziwe symbole tradycyjnej polskiej kuchni. Bez jałowca i kminku ani rusz!

250px-Juniperus_communis_Parco_nazionale_del_Gran_Sasso

Owoce jałowca

To jedna z najbardziej „polskich” (kojarzonych z naszą narodową kuchnią) i zarazem jedna z najbardziej oryginalnych przypraw. Słodkawy, korzenny smak jałowca kojarzy się z sosnowym lasem. Ta interesująca, intensywnie aromatyczna roślina rośnie wyłącznie dziko, a spożywana jest po wysuszeniu (przyprawę stanowią wysuszone szyszkojagody jałowca).

Jałowiec to przede wszystkim mistrz nadawania aromatu mięsom, zwłaszcza dziczyźnie i baraninie. Jest składnikiem wspaniałych marynat – spisze się świetnie w towarzystwie czosnku, cebuli, tymianku i czerwonego wina. Pasuje również do fasoli, buraczków, czerwonej kapusty, zup (przede wszystkim smakowity kapuśniak po rzeszowsku!), sosów (prym wiedzie oczywiście sos jałowcowy z wytrawnym winem, idealny zwłaszcza do dziczyzny i pasztetów). Bardzo smaczną ciekawostką jest konfitura z borówek z dodatkiem jałowca – podawana do mięsa i wędlin naprawdę urzeka smakiem.

Kapuśniak po rzeszowsku – przepis

Składniki:

  • 2 l filtrowanej wody
  • 300g kwaszonej kapusty
  • 2 spore cebule
  • Pęczek włoszczyzny
  • Kilka suszonych borowików
  • 1 łyżka powideł śliwkowych
  • 1 łyżka mąki
  • szczypta soli
  • 1 łyżka masła,
  • Szczypta cukru
  • 1 łyżeczka ziaren jałowca
  • Kilka ziaren czarnego pieprzu

795126_soup_Cebulę i włoszczyznę kroimy i razem z jałowcem i pieprzem gotujemy do uzyskania aromatycznego wywaru. Gdy warzywa będą miękkie, przecedzamy wywar i zalewamy nim poszatkowaną kapustę.

Grzyby moczymy i gotujemy osobno; gdy będą miękkie, dodajemy je wraz z wywarem do zupy. Dodajemy powidła, cukier i sól, gotujemy jeszcze 15 minut, dodając w międzyczasie zasmażkę: na patelni podsmażamy na złoto masło i mąkę, cały czas mieszając, uzyskany sos dodajemy stopniowo do kapuśniaku.

Zupę podajemy z ugotowanymi osobno ziemniakami.

Gin

Jak przystało na szlachetnego outsidera ;) jałowiec może poszczycić się ciekawymi przedsięwzięciami w branży alkoholowej. To na jego bazie robi się gin, znajduje się w szacownym składzie słynnego Jägermeistera, znawcy pędzą wino jałowcowe, chwaląc jego walory smakowe i zdrowotne, a niektórzy tworzą nawet takie kontrowersyjne alkoholowe wynalazki: Koniec Świata.

Zdrowotne właściwości jałowca znane są już od starożytności. Jagody jałowca działają moczopędnie, pobudzają perystaltykę jelit, zwiększają wydzielanie żółci. Jednak uwaga – przyprawy tej powinny unikać kobiety w ciąży, a także osoby cierpiące na stany zapalne dróg moczowych, poważne i przewlekłe choroby żołądka i wątroby.

Kminek

Smak kminku jest niezwykle charakterystyczny, nie da się go pomylić z żadną inną przyprawą. Choć pozornie niezbyt dominujący i nieszczególnie aromatyczny, w potrawie wyczuwamy już niewielką jego ilość: lekko piekący, cierpki i bardzo swoisty smak ma niezwykłą siłę przebicia ;)

1187030_cumin_seedsTradycyjnie dodaje się kminek do potraw z kapusty surowej, kiszonej, gotowanej; do potraw z fasoli, do kiełbas i wędlin, do smażonych ziemniaków, do żurku. Miłośnicy kminku zajadają się przyprawianymi kminkiem wypiekami: chlebem, pasztecikami, kruchymi solonymi paluszkami, wytrawnymi ciasteczkami i muffinami, krakersami. Wielu osobom smak kminku kojarzy się z wieczorem przy piwku lub winku: rzeczywiście, jako przyprawa do tego typu przegryzek sprawdza się znakomicie. A jeśli o alkoholach mowa, kminek jest bazą do produkcji znakomitego łotewskiego likieru zwanego alasz oraz kminkówki, nalewki słynącej – podobnie jak i sam kminek – z cudownych właściwości rozkurczowych, pobudzających trawienie, łagodzących wzdęcia i kolki. Kminek jest polecany nie tylko przy niestrawności (również profilaktycznie – to dzięki szansa na bóle brzucha po wigilijnej kapuście z grzybami maleje…), ale także przy bólach menstruacyjnych, problemach z wątrobą i jako środek zwiększający laktację u matek karmiących. Ważne jest, że kminek należy do przypraw uznawanych za  bezpieczne dla niemowląt i dzieci.


VN:D [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (3 votes cast)
Jałowiec i kminek - niezbędniki kuchni polskiej , 10.0 out of 10 based on 3 ratings
2 komentarze do “Jałowiec i kminek – niezbędniki kuchni polskiej”
  1. kimek

    I należy uważać z tłumaczeniami anglojęzycznych przepisów i kminkiem.
    Sprawdżcie kmin czy kminek
    Pozdrawiam

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  2. To prawda, można się mocno zdziwić mylnie interpretując określenie „cumin” :) O kminie rzymskim zresztą będziemy jeszcze pisać, postaramy się zaakcentować ryzyko tej pomyłki!

    VN:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)